بەپێی هەواڵێ کوردپرێس و بە گێڕانەوە لە هەواڵدەریی دۆغان، مەولوود چاووش ئۆغڵۆ و محەمەد جەواد زەریف لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشدا وەڵامی پرسیاری هەواڵنێرانیان دایەوە، گرنگترین تەوەرەی ئاماژە پێکراوی هەر دوو لایەن لەم کۆنگرە رۆژنامەوانییەدا کە لە ژێر کاریگەری تەقینەوە خۆکوژییەکەی شەقامی ئیستقلالی ئەستەنبۆڵ، بۆن و بەرامەی بەرنگاربوونەوەی تیرۆری بەخۆ گرتبوو، بەم گوێرەی خوارەوەیە:

مەولوود چاووش ئۆغڵۆ وەزیری دەرەوەی تورکیا:

لە بەرنگاربوونەوەی تیرۆردا دەبێت هەنگاوی هاوبەش هەڵگرین: تیرۆر جارێکی دیکە هاووڵاتیانی بێ گۆناهی کردە ئامانج. ئێمە خوازیاری بەرنگاربوونەوەی تیرۆر بە شێوازی هاوبەش لەگەڵ کۆمەڵگای نێودەوڵەتی داین. خەباتی ئێمە دژ بە هەموو تیرۆرێک درێژەی دەبێت. ئەمڕۆ لەگەڵ برای خۆشەویستم بەڕێز محەمەد جەواد زەریف وەزیری بەڕێزی دەرەوەی ئێرانیش سەبارەت بە هەنگاوە هاوبەشەکان بۆ بەرنگاربوونەوەی تیرۆر گفتوگۆمان کردووە.

PYD/YPG وێنەی راستەقینەی خۆیان بە جیهان نیشاندا: زۆر ڕوونە کە بەشێک لە زلهێزەکان لە ئێستادا خەریکی بەکارهێنانی PYD/YPGن. وڵاتی دۆست و برادەرمان ئێرانیش شاهیدی ئەم بابەتەیە. پارتی یەکێتی دیمۆکراتیکی سووریا لەگەڵ دەوڵەتی ئیسلامی عێراق و شام (داعش) بۆ پاراستنی یەکێتی خاکی سووریا و رێگرتن لە دابەشبوونی ئەو وڵاتە خەبات ناکەن. خەباتی ئەوان لە سووریادا داگیرکردنی بەشێک لە خاکی ئەو وڵاتە بە مەبەستی دامەزراندنی ئەو کانتۆنانەیە کە خۆیان دایانمەزراندووە. ئەوان نە بۆ ئازادی بەڵکوو بۆ بەرژەوەندی خۆیان خەبات دەکەن. بە ڕاگەیاندنی فیدراڵیزمێک کە ئەم پارتە ئەنجامی داوە وێنەی راستەقینە و مەبەستی سەرەکی خۆی بە هەموو جیهان پیشاندا. ئەوان خوازیای دابەشکردنی سووریان. ئێمە لەگەڵ کۆماری ئیسلامی ئێران پشتیوانی لە یەکێتی خاکی سووریا دەکەین.

دەرفەت بۆ نەهێشتی ناکۆکییەکانی نێوان ئێران و تورکیا دروست بووە: ئەو ئاگربڕە کاتییە کە لە سووریادا جێبەجێ کراوە دەرفەتێکی خوڵقاندووە تا ناکۆکییەکانمان لەگەڵ ئێراندا چارەسەربکەین. ئەگەرچی سەبارەت بە پێگە و بارودۆخی بەشار ئەسەد لەگەڵ ئێراندا جیاوازی بۆچوونمان هەیە و ئەم جیاوازییانە ناشارێنەوە، بەڵام سەبارەت بە بەدیهێنانی ئاشتی لە سووریادا لەگەڵ ئێراندا هاوبیرین. ڕووسیا ئێمەی لەسووریادا بێ هیوا کرد، و بە داخەوە نەیتوانی ڕۆڵێکی چالاک بگێڕێت. ئێمە بڕوامان وایە کە لەم ڕەوتەدا ئێران و تورکیا دەتوانن ناکۆکییەکانی نێوانیان چارەسەربکەن.

محەمەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران:

هێرشی تیرۆریستی ئەستەنبۆڵ وێنەی قێزەونی تیرۆری پیشاندا: پێش هەموو شتێک هێرشە تیرۆریستییەکەی ئەمڕۆ لە شەقامی ئیستقلال شەرمەزار دەکەم. ئەم هێرشە جارێکی دیکە وێنەی قێزەون و دژە مرۆیی تیرۆری پیشاندا. سەرەوخۆشی لە گەل و دەوڵەتی تورکیا دەکەم و بە ئیدانەکردنی هەموو هێرشە تیرۆریستیەکان، لە خوای گەورە داواکارم لە هەموو گیانبەخت کردووان خۆش بێت و بۆ بنەماڵەکانیان داواکاری سەبرم و بۆ بریندارانیش هیوای لەشساغیی دووبارەیان بۆ دەخوازم.

دژی هەموو هەنگاو و کردەوەیەکین کە یەکێتی خاکی عێراق و سووریا تێکبدات: وەزیری دەرەوەی ئێران لە درێژەی وتەکانی خۆیدا وێڕای ئاماژەدان بە ڕاگەیاندنی فیدراڵی لە لایەن PYD لە باکووری سووریادا وتی: ئێران هەردەم جەختی لە پاراستنی یەکێتی خاکی هەموو وڵاتان کردووەتەوە. سنوورە جۆگرافییەکان نەگۆڕن. سیاسەتی ئێمە لە هەموو کاتێکدا لە چوارچێوەی ڕێزگرتن لە یەکێتی خاکی وڵات و دەستەبەرکردنی یەکپارچەیی عێراق و سووریا بووە. بەتایبەت دژی هەر جۆرە کردەوە و هەنگاوێکین کە یەکێتی خاکی عێراق و سووریا تێکبدات، بڕوامان وایە کە داهاتووی سووریا بە جۆرێک دەبێت کە هەموو پێکهاتەکانی ئەو وڵاتە لەخۆ بگرێت.

ناکۆکی بۆچوون لەگەڵ تورکیا لە رێگای گفتوگۆوە چارەسەر دەبێت: ئێران و تورکیا بە تەواوەتی خوازیاری کۆتاییهێنان بە تەنگەژەکانی سووریاین. ئەگەرچی خوازیاری جێبەجێ کردنی تەواوی ئاگربڕ لە سووریاداین، بەڵام دیسان کەم بوونەوەی گرژییەکانیش هەر باشە. بڕوامان وایە دانوستانەکانی ژێنێڤ بە شێوازی زۆر جیدی و بە گرنگیدان بە ئامانجی کۆتایی بەردەوام دەبێت، و لە داهاتوودا بۆ سووریا ئاشتی دەستەبەر دەکرێت. سەبارەت بە سەربەخۆیی سیاسی لە سووریا و پاراستنی یەکێتی خاکی ئەو وڵاتە لەگەڵ تورکیادا هاوبیرین. هەموو ناکۆکییەکان لەگەڵ تورکیا لە رێگای گفتوگۆوە چارەسەر دەبن.

جێگری ئیدارەی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری پارێزگای کرماشان هەواڵی دا:
١٠٠ بازاڕچە و ڕەشماڵ لە سەر ئاستی پارێزگای کرماشان بە مەبەستی خستنە ڕووی بەرهەمەکانی پیشەی دەستی دادەمەزرێن
بەشی فەرهەنگ و هونەر- جێگری ئیدارەی گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری پارێزگای کرماشان وتی: ١٠٠ بازاڕچە و ڕەشماڵ لە سەر ئاستی پارێزگای کرماشان بە مەبەستی خستنە ڕووی بەرهەمەکانی پیشەی دەستی هونەرمەندانی کرماشان لە ڕۆژانی نەورۆزدا بەڕێوە دەچن.

محەممەد جەواد زەریف گەیشتە ئەستەنبۆڵ / دیداری زەریف لەگەڵ وەزیری دەرەوەی تورکیا
بەشی تورکیا- محەممەد جەواد زەریف دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ گەیشتە فرۆکەخانەی ئێستانبۆڵ و پاش وتووێژێکی کورت لەگەڵ پەیامنێران و ڕاگەیاندکاران بەرەو کۆشکی چراغان بەڕێکەوت تا لەگەڵ هاوتا تورکەکەیدا دیدار بکات.

دەوڵەتی تورکیا مۆڵەتی دا دەمیرتاش لە ڕێوڕەسمی جێژنی نەورۆز لە ئامەد وتاربێژی بکات
سرویسی تورکیا- فەرمانداری ئامەد دوائاخر مۆڵەتی بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمی نەورۆزی لەو شارە دەرکرد. بڕیار وایە دەمیرتاش وتاربێژی ڕێوڕەسمەکە بێت.

کاردانەوەی HDP بە قەدەغە کرانی جێژنی نەورۆز لە هەندێک لە پارێزگاکانی تورکیا:
زاڵمترین حاکمەکانیش نەیانتوانیوە جێژنی نەورۆز قەدەغە بکەن
بەشی تورکیا- قەدەغە کردنی جێژنی نەورۆز لەلایەن حکوومەتە دەسەڵاتخوازەکانەوە بارەها تاقی کراوەتەوە بەڵام لە هیچیاندا سەرکەوتوو نەبووە. لە سەردەمی زاڵمترین حاکمەکانیشدا نەتەوە نەورۆزیان بەڕێوەبردووە و کردوویانە بە جێژن.

ڕووسیا چەکی ڕادەستی هێزی پێشمەرگە کردووە
بەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- کەسێکی سەر بە کۆنسولگەری ڕووسیا لە شاری هەولێر ڕایگەیاند ڕووسیا چەکی ڕادەستی هێزەکانی پێشمەرگەی هەرێم کردووە.

دەوڵەتی تورکیا مۆڵەتی دا دەمیرتاش لە ڕێوڕەسمی جێژنی نەورۆز لە ئامەد وتاربێژی بکات
سرویسی تورکیا- فەرمانداری ئامەد دوائاخر مۆڵەتی بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمی نەورۆزی لەو شارە دەرکرد. بڕیار وایە دەمیرتاش وتاربێژی ڕێوڕەسمەکە بێت.

کاردانەوەی HDP بە قەدەغە کرانی جێژنی نەورۆز لە هەندێک لە پارێزگاکانی تورکیا:
زاڵمترین حاکمەکانیش نەیانتوانیوە جێژنی نەورۆز قەدەغە بکەن
بەشی تورکیا- قەدەغە کردنی جێژنی نەورۆز لەلایەن حکوومەتە دەسەڵاتخوازەکانەوە بارەها تاقی کراوەتەوە بەڵام لە هیچیاندا سەرکەوتوو نەبووە. لە سەردەمی زاڵمترین حاکمەکانیشدا نەتەوە نەورۆزیان بەڕێوەبردووە و کردوویانە بە جێژن.

ڕووسیا چەکی ڕادەستی هێزی پێشمەرگە کردووە
بەشی عێراق و هەرێمی کوردستان- کەسێکی سەر بە کۆنسولگەری ڕووسیا لە شاری هەولێر ڕایگەیاند ڕووسیا چەکی ڕادەستی هێزەکانی پێشمەرگەی هەرێم کردووە.

نوێنەری ئەستەنبوڵ لە مەجلیسی تورکیا:
پەکەکە دیاردەیەکی نێودەوڵەتییە و لە وڵاتانی جۆراوجۆر ئەندامگیری دەکات
بەشی تورکیا- نوێنەری ئەستەنبوڵ وتی: گرووپی پەکەکە کە لەناو تورکیا چالاکی دەنوێنێت دیاردەیەکی نێودەوڵەتییە و لە هوموو وڵاتانی جیهان ئەندامی هەیە.

کوردپرێس: وێڕای ئەمە لە ساڵی ڕابردوودا گەشە کردنی ئەم جۆرە لە گەشتیاری ئەگەرچی بە شیوازێکی زۆر سنووردار لە چەند شارۆچکەیەکی ئەم پارێزگایەدا دەستی پێکردووە بەڵام بەشێوازێکی جیدی ئاوڕی لێنەدراوەتەوە.

لە ساڵی ١٣٩٤ بە کردنەوەی چەندین پرۆژەی ئاوی و بەنداو لەم پارێزگایەدا و دروست بوونی چەندین گۆلی دەستکرد ئەم دەرفەتە پتر لە جاران دەستەبەر بووە کە لە پارێزگای ئیلامدا ئەم جۆرە لە وەرزشانە گەشەیەکی تایبەت بە خۆیان ببینن و پارێزگای ئیلام ببێتە ناوچەیەک بۆ پەرەپێدانی ئەم جۆرە وەرزشە ئاوییانە.

بەنداوی سەیمەرە دەرەتانێکی زۆر گەورە بۆ وەرزشە ئاوییەکان و پیشەی گەشتیاری ئاوی

یەکێک لە دەگمەنترین ناوچەکان لە پارێزگای ئیلامدا بۆ گەشەپێدانی وەرزشە ئاوییەکان و هەروەها گەشتیاری ئاوی بەنداوی سەیمەرە لە شاری بەدرە دایە کە سروشتێکی تاقانەی لەم بوارەدا بەدیهێناوە.

بەنداوی سەیمەرە لەم شارەدا و گلدانەوەی ئاوی پشت ئەم بەنداوە کە لە دوو ساڵ لەوە پێشەوە گلدراوەتەوە هەر لە ئێستاشدا یەکێک لە شوێنە مەبەستەکان لە لایەن گەشتیارانەوەیە.

بە گڵدانەوەی ئاوی ئەم بەنداوە لە ئێستادا گۆلێک بە درێژایی پتر لە ٣٥ کیلۆمەتر لە نێوان شارۆچکەکانی بەدرە و سیروان دروست بووە کە خاوەن پتر لە ٢٠٠ کیلۆمەتر کەناری ئاوی زۆر جوانە و لە داهاتوودا دەتوانێت گۆڕانکاریەکی قووڵ لە گەشتیاری پارێزگای ئیلامدا بخولقێنێت.

لە ساڵی ڕابردوو لە چەندین شوێنی بەنداوی سەیمەرەدا لە شاری بەدرە بە هاوکاری فەرمانگەی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری و ڕێکخراوەکانی دیکە، بەلەموانی لەم گۆلەدا ئەنجامدرا و پێشبینی دەکرێت لە نەورۆزی ئەمساڵدا پێشوازیەکی باش لەم جۆرە گەشتیاریە بە تایبەت لە شاری بەدرەدا بکرێت.

وێڕای بەنداوی سەیمەرە لە شارەکانیxadتری ئەم پارێزگایە وەکوو سیروان، ئاودانان، ئەیوان و ناوچەکانیxadتر توانای گەشتیاری ئاوی دروست کراوە.

وەرزشە ئاوییەکان و گەشتیاری گۆلەکان جێی سەرنجی ڕێکخراوی میراتی فەرهەنگی ئیلام

هەر لەم پەیوەندەدا بەڕێوەبەری گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری ئیلام وێڕای ئاماژەدان بە توانا باشەکانی پارێزگاکی ئیلام بۆ گەشتیاری ئاوی وتی: لە بەشێک لە ناوچە مێژوویی و سروشتی پارێزگادا بە مەبەستی کەڵک وەرگرتنی گەشتیاران و میوانانی نەورۆز گۆل و بەندئاوی دەستکرد و کەرەستەکانی پێویست بۆ بەلەموانی و وەرزشە ئاوییەکان دروست کراون.

عەبدۆلمەلیک شەممەزادە وتیشی: ئەم ئامادەکاریانە لە کۆمەڵەی گەشتیاری ئیمامزادە ئیبراهیم قەتال (د.خ)، گۆلە دوانەکەی ئاودانان، سەراوی باخی ئاودانان، گۆلی بەنداوی سەیمەرە، گەرووی سازبەن، گەرووی بەهرام چوبینە و گۆلی بەنداوی کەنگیری ئەیواندا دروست کراون.

ئەو هەروەها وتی: لەم کۆمەڵە گەشتیاریانەدا، پێداویستی پێویست بۆ بەلەموانی بە درێژایی رێگای ڕووبار و گۆلی بەنداوەکان، بەسەر کردنەوەی دیمەن و جوانییەکانی دەوروبەر دەستەبەر کراوە کە بە دڵنیایەوە ساتێکی زۆر خۆش بۆ بنەماڵەکان دروست دەکات.

وەبەرهێنان لە بەشی گەشتیاری ئاوی ئیلامدا زۆر پێویستە

بەڕێوەبەری گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری ئیلام زیادی کرد: ساڵی ڕابردوو لە پشووەکانی سەری ساڵ و نەورۆز ٣٧٠ هەزار گەشتیار لە پارێزگای ئیلامدا ماونەتەوە کە لە چاو پشووەکانی نەورۆزی ساڵی ڕابردوو ٢٠ لەسەد بەرز بووەتەوە.

هەبوونی توانای سروشتی لە پارێزگای شاخاوی ئیلام و ڕووبار و گۆلەکان لەم پارێزگایەدا ئەگەرچی دەرفەتێکی زێڕینی خستووەتە بەردەست بەرپرسانەوە بۆ گەشەپێدانی ئەم جۆرە لە گەشتیارییەوە وێڕای ئەمە هێشتا پێدوایستی شیاو لەم ناوچەیەدا دەستەبەر نەکراوە و پێویستە کە لە نەورۆزی ئەمساڵدا و هەروەها لە ساڵانی داهاتوودا پلاندانانێکی شیاو لەم بارەیەوە ئەنجام بدرێت.

بانگەهێشت کردنی وەبەرهێنەرانی پاریزگاکانیxadتر و تەنانەت پارێزگای ئیلامیش بە مەبەستی بەشداری لەم کەرتەدا و وەبەرهێنان لەم بوارەدا زۆر رێگاخۆشکەر دەبیت.

بەپێی هەواڵی کوردپرێس، شاری ڕوانسەر خاوەن کەش و هەوایەکی تا ڕادەیەک سارد و شێ دارە، تا ساڵی ١٣٦٩، لەگەڵ سێ شاری دیکە واتا پاوە، جوانڕۆ و سەلاسی باوەجانی بە شێوازی یەکدەست یەک شاریان پێکدەهێنا، بەڵام پاش ئەم رێکەوتە هەر کامیان بوون بە شارێکی سەربەخۆ.

زمانی ئاخاوتنی شاری ڕوانسەر کوردی سۆرانیە و زۆربەی خەڵکەکەشی سۆننە ئایینن، چیاکانی شاری ڕوانسەر بە دار بە تایبەت دار بەڕو و هەروەها گیا کە بۆ دەوا بە کاردەهێنرێن داپۆشراوە.

ئەم شارە وێڕای سروشتی زۆر جوان و کانی و سەراوی دڵڕفێن لە رووی مێژوویشەوە مێژوویەکی دەوڵەمەندی هەیە بە جۆرێک کە ئاسەواری سەردەمی بەرد و سەردەمی سەرووی بەردین لەم شاریەدا دەبینرێت.

ئەشکەوتی قۆری قەڵا کە بە یەکێک لە سەرسوڕهێنەرترین ئەشکەوتەکانی جیهان ناوبانگی دەرکردووە لەم شاریەدا و لە بناری چیای شاهۆ، لەسەر جادەی جوانڕۆ و ڕوانسەر و لە تەنیشت گوندی قۆری قەڵادا هەڵکەوتووە.

مێژووی ئەم ئەشکەوتە بۆ ٦٥ ملیۆن ساڵ لەمەو پێش دەگەڕێتەوە و بە درێژایی مێژوو وەکوو شوێنێکی هێمن و بە دوور لە ڕووداوەکان بەکارهاتووە و دۆزینەوەی ئاسەواری وەکوو کاسە، دەوری، قاپ ... مێژوو و هەبوونی مرۆڤ لەم ئەشکەوتەدا پشتڕاست دەکاتەوە.

ئەم ئەشکەوتە سی ساڵ لەمەوپێش دۆزراوەتەوە و یەکێکە لە ٧ ئاسەواری سروشتی نەتەوەیی ئێرانە کە لە ساڵی ١٣٥٥ و ١٣٥٦ دەستەیەک لە ئەشکەوتناسان و توێژەرانی ئەورووپی لەم شوێنەدا کاری هەڵسەنگاندنیان لەسەر کردووە و پەردەیان لەسەر نهێنیەکانی ئەم ئەشکەوتە هەڵداوەتەوە.

درێژایی درێژترین ئەشکەوتی ئاویی ئاسیا ٣١٤٠ مەترە کە تەنیا ٥٠٠ مەتری بۆ بینینی خەڵک ئامادە کراوە، لەم ئەشکەوتەدا پاش تێپەڕبوون لە داڵانەکەدا، یەکەمین تەلارەکەی هەڵکەوتووە کە لێوانلێوە لە قەندیل کە هێما و شێوازی زۆر تایبەت لە مێشکی مرۆڤدا دروست دەکەن و هەر ئەمەش هۆکارێکە بۆ ناونانی هەر یەک لە بەشەکانی بۆ نمونە هەبوونی قەندیلێک کە لە پەیکەری حەزرەتی مریەم دەچێت بووەتە هۆی ئەوەی کە ناوی ئەم تەلارە ناوی حەزرەتی مریەمی داوێن پاکی لێ بنرێت.

یەکێک لە سەیرترین دیاردەکانی ناو ئەم ئەشکەوتە هەبوونی شێواز و شکڵی سروشتی و بێ دەستێوەڕدانی مرۆڤ وەکوو شێری بەردین، ماسی، ماری کوبرا، کیسەڵ، فیل، دڵ، کەشتی، ناوی پیرۆزی حەزرەتی محەممەد (د.خ) و ... لە بەشە ناوخۆییەکانی ئەشکەوتەکەدایە.

جوانترین گۆمی ئاوی جیهان لە قوڵایی سەد مەتری ئەشکەوتەکەدا هەڵکەوتووە کە لەگەڵ هەندێک قەندیل کە وەکوو پەردە خۆیان دەنوێنن و کاتێک دەست بەو قەندیلانەدا دەکێشی هەر کام لەوان مۆسیقایەکی دڵڕفێنیان لێدەبیسترێت.

جوانی لە ڕادەبەدەر، درەوشاوەیی و سپی بوونی کریستاڵەکانی قووڵایی ١٥٠٠ مەتری ئەشکەوتەکە بیانوویەکی باشە کە ناوی ئەم تەلارە بکرێت بە تەلاری بووک.

هەبوونی ٤ تاڤگە لە قووڵایی ٢٥٠٠ مەتری و هەروەها تۆقێنەرترین بەشی ئەشکەوتەکە کە تونێلێکە بە درێژایی ٢٢٠ مەتر کە ئاو هەر هەمووی داپۆشیووە یەکێکی دیکە لە بەشە سەرسوڕهینەرەکانی ئەم ئەشکەوتە پێکدەهێنێت.

تەنیا جۆری ژیانی گیانلەبەر کە لەم ئەشکەوتەدا دۆزراوەتەوە بوونی جۆرێک لە شەمشەمە کوێرەی دەگمەنە کە هەر ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی کە گیانەوەرناسانی جیهان بە گرنگییەوە لەم بابەتە بڕوانن.

لە دەرەوەی ئەشکەوتەکەدا دارستانەکانی بەڕو دیمەنێکی ناوازەیان خولقاندووە و وێڕای ئەمە هەبوونی ئاسەواری مێژوویی و پاشماوەی قەڵایەکی سەردەمی ساسانییەکان لە دەوروبەری ئەشکەوتەکەدا کە تێیدا هەندێک ئاسەوار دۆزراوەتەوە، جێی ڕامانن.

شاری ڕوانسەر بەهۆی ئەوەی خاوەنی کانیاو و سەراوی زۆرە بە یەکێک لە پاراوترین شارکانی پارێزگای کرماشان هەژمار دەکرێت و هەر ئەمەش رێگای بۆ گەشەکردنی کشتووکاڵ دەستەبەر کردووە.

سەراوی ڕوانسەر لە ناو شاری ڕوانسەردا بە سەرچاوەی ڕووباری قەرەسو هەژمار دەکرێت کە درێژترین رووباری پارێزگای کرماشانە، سەراوی ڕوانسەر لە چیاکانی شاهۆ سەرچاوەی گرتووە و بە هۆکاری سەرەکی پێکهاتنی ئەم شارەش دێتە ئەژمار. هەروەها ئەم سەراوە دیمەنێکی ناوازەی بە شارەکە بەخشیوە، لە لایەکی دیکەشەوە دۆزینەوەی ٤ کۆڵەکە لە دەوروبەری سەراوەکەدا شوێنی پێی مێژووش بە سروشتە جوانەکەی زیاد دەکات.

تاڵاوی هەلیشان بە پانتایی ٤٥٠ هێکتار کە ٣٠ لە سەدی لە دوورگەی بچووک و گەورە پێکدێت یەکێکە لە تاڵاوە جوانەکانی پارێزگای کرماشان.

ئەم تاڵاوە لە ٣٦ کیلۆمەتری باکوری رۆژئاوای شاری ڕوانسەر و لە شوێنێکی دەشتاییدا هەڵکەوتووە. گۆڕی تاقی فەرهاد کە لە بناری چیای قولە لە باکووری رۆژهەڵاتی ڕوانسەردا هەڵکەوتووە و ئاسەوارناسان و توێژەران مێژووکەی بۆ سەردەمی ئەخمینیەکان دەگەڕێننەوە.

شاری ڕوانسەر خاوەنی شوێنی سەرنجڕاکێشی سروشتی وەکوو دارستانی جوانی بەڕو، سەراو و کانیاوی پاراو، ئەشکەوتی قۆری قەڵا، تاڵاوی هەلیشان، و هەروەها ئاسەواری کۆنی وەکوو گۆڕ و گڵکۆیە ... و بەدڵنیایەوە میوانداری میوانانێکی زۆر لەسەرانسەری وڵات دەکات.

بەپێی هەواڵی کوردپرێس، شاری ڕوانسەر خاوەن کەش و هەوایەکی تا ڕادەیەک سارد و شێ دارە، تا ساڵی ١٣٦٩، لەگەڵ سێ شاری دیکە واتا پاوە، جوانڕۆ و سەلاسی باوەجانی بە شێوازی یەکدەست یەک شاریان پێکدەهێنا، بەڵام پاش ئەم رێکەوتە هەر کامیان بوون بە شارێکی سەربەخۆ.

زمانی ئاخاوتنی شاری ڕوانسەر کوردی سۆرانیە و زۆربەی خەڵکەکەشی سۆننە ئایینن، چیاکانی شاری ڕوانسەر بە دار بە تایبەت دار بەڕو و هەروەها گیا کە بۆ دەوا بە کاردەهێنرێن داپۆشراوە.

ئەم شارە وێڕای سروشتی زۆر جوان و کانی و سەراوی دڵڕفێن لە رووی مێژوویشەوە مێژوویەکی دەوڵەمەندی هەیە بە جۆرێک کە ئاسەواری سەردەمی بەرد و سەردەمی سەرووی بەردین لەم شاریەدا دەبینرێت.

ئەشکەوتی قۆری قەڵا کە بە یەکێک لە سەرسوڕهێنەرترین ئەشکەوتەکانی جیهان ناوبانگی دەرکردووە لەم شاریەدا و لە بناری چیای شاهۆ، لەسەر جادەی جوانڕۆ و ڕوانسەر و لە تەنیشت گوندی قۆری قەڵادا هەڵکەوتووە.

مێژووی ئەم ئەشکەوتە بۆ ٦٥ ملیۆن ساڵ لەمەو پێش دەگەڕێتەوە و بە درێژایی مێژوو وەکوو شوێنێکی هێمن و بە دوور لە ڕووداوەکان بەکارهاتووە و دۆزینەوەی ئاسەواری وەکوو کاسە، دەوری، قاپ ... مێژوو و هەبوونی مرۆڤ لەم ئەشکەوتەدا پشتڕاست دەکاتەوە.

ئەم ئەشکەوتە سی ساڵ لەمەوپێش دۆزراوەتەوە و یەکێکە لە ٧ ئاسەواری سروشتی نەتەوەیی ئێرانە کە لە ساڵی ١٣٥٥ و ١٣٥٦ دەستەیەک لە ئەشکەوتناسان و توێژەرانی ئەورووپی لەم شوێنەدا کاری هەڵسەنگاندنیان لەسەر کردووە و پەردەیان لەسەر نهێنیەکانی ئەم ئەشکەوتە هەڵداوەتەوە.

درێژایی درێژترین ئەشکەوتی ئاویی ئاسیا ٣١٤٠ مەترە کە تەنیا ٥٠٠ مەتری بۆ بینینی خەڵک ئامادە کراوە، لەم ئەشکەوتەدا پاش تێپەڕبوون لە داڵانەکەدا، یەکەمین تەلارەکەی هەڵکەوتووە کە لێوانلێوە لە قەندیل کە هێما و شێوازی زۆر تایبەت لە مێشکی مرۆڤدا دروست دەکەن و هەر ئەمەش هۆکارێکە بۆ ناونانی هەر یەک لە بەشەکانی بۆ نمونە هەبوونی قەندیلێک کە لە پەیکەری حەزرەتی مریەم دەچێت بووەتە هۆی ئەوەی کە ناوی ئەم تەلارە ناوی حەزرەتی مریەمی داوێن پاکی لێ بنرێت.

یەکێک لە سەیرترین دیاردەکانی ناو ئەم ئەشکەوتە هەبوونی شێواز و شکڵی سروشتی و بێ دەستێوەڕدانی مرۆڤ وەکوو شێری بەردین، ماسی، ماری کوبرا، کیسەڵ، فیل، دڵ، کەشتی، ناوی پیرۆزی حەزرەتی محەممەد (د.خ) و ... لە بەشە ناوخۆییەکانی ئەشکەوتەکەدایە.

جوانترین گۆمی ئاوی جیهان لە قوڵایی سەد مەتری ئەشکەوتەکەدا هەڵکەوتووە کە لەگەڵ هەندێک قەندیل کە وەکوو پەردە خۆیان دەنوێنن و کاتێک دەست بەو قەندیلانەدا دەکێشی هەر کام لەوان مۆسیقایەکی دڵڕفێنیان لێدەبیسترێت.

جوانی لە ڕادەبەدەر، درەوشاوەیی و سپی بوونی کریستاڵەکانی قووڵایی ١٥٠٠ مەتری ئەشکەوتەکە بیانوویەکی باشە کە ناوی ئەم تەلارە بکرێت بە تەلاری بووک.

هەبوونی ٤ تاڤگە لە قووڵایی ٢٥٠٠ مەتری و هەروەها تۆقێنەرترین بەشی ئەشکەوتەکە کە تونێلێکە بە درێژایی ٢٢٠ مەتر کە ئاو هەر هەمووی داپۆشیووە یەکێکی دیکە لە بەشە سەرسوڕهینەرەکانی ئەم ئەشکەوتە پێکدەهێنێت.

تەنیا جۆری ژیانی گیانلەبەر کە لەم ئەشکەوتەدا دۆزراوەتەوە بوونی جۆرێک لە شەمشەمە کوێرەی دەگمەنە کە هەر ئەمەش بووەتە هۆی ئەوەی کە گیانەوەرناسانی جیهان بە گرنگییەوە لەم بابەتە بڕوانن.

لە دەرەوەی ئەشکەوتەکەدا دارستانەکانی بەڕو دیمەنێکی ناوازەیان خولقاندووە و وێڕای ئەمە هەبوونی ئاسەواری مێژوویی و پاشماوەی قەڵایەکی سەردەمی ساسانییەکان لە دەوروبەری ئەشکەوتەکەدا کە تێیدا هەندێک ئاسەوار دۆزراوەتەوە، جێی ڕامانن.

شاری ڕوانسەر بەهۆی ئەوەی خاوەنی کانیاو و سەراوی زۆرە بە یەکێک لە پاراوترین شارکانی پارێزگای کرماشان هەژمار دەکرێت و هەر ئەمەش رێگای بۆ گەشەکردنی کشتووکاڵ دەستەبەر کردووە.

سەراوی ڕوانسەر لە ناو شاری ڕوانسەردا بە سەرچاوەی ڕووباری قەرەسو هەژمار دەکرێت کە درێژترین رووباری پارێزگای کرماشانە، سەراوی ڕوانسەر لە چیاکانی شاهۆ سەرچاوەی گرتووە و بە هۆکاری سەرەکی پێکهاتنی ئەم شارەش دێتە ئەژمار. هەروەها ئەم سەراوە دیمەنێکی ناوازەی بە شارەکە بەخشیوە، لە لایەکی دیکەشەوە دۆزینەوەی ٤ کۆڵەکە لە دەوروبەری سەراوەکەدا شوێنی پێی مێژووش بە سروشتە جوانەکەی زیاد دەکات.

تاڵاوی هەلیشان بە پانتایی ٤٥٠ هێکتار کە ٣٠ لە سەدی لە دوورگەی بچووک و گەورە پێکدێت یەکێکە لە تاڵاوە جوانەکانی پارێزگای کرماشان.

ئەم تاڵاوە لە ٣٦ کیلۆمەتری باکوری رۆژئاوای شاری ڕوانسەر و لە شوێنێکی دەشتاییدا هەڵکەوتووە. گۆڕی تاقی فەرهاد کە لە بناری چیای قولە لە باکووری رۆژهەڵاتی ڕوانسەردا هەڵکەوتووە و ئاسەوارناسان و توێژەران مێژووکەی بۆ سەردەمی ئەخمینیەکان دەگەڕێننەوە.

شاری ڕوانسەر خاوەنی شوێنی سەرنجڕاکێشی سروشتی وەکوو دارستانی جوانی بەڕو، سەراو و کانیاوی پاراو، ئەشکەوتی قۆری قەڵا، تاڵاوی هەلیشان، و هەروەها ئاسەواری کۆنی وەکوو گۆڕ و گڵکۆیە ... و بەدڵنیایەوە میوانداری میوانانێکی زۆر لەسەرانسەری وڵات دەکات.

کوردپرێس: وێڕای ئەمە لە ساڵی ڕابردوودا گەشە کردنی ئەم جۆرە لە گەشتیاری ئەگەرچی بە شیوازێکی زۆر سنووردار لە چەند شارۆچکەیەکی ئەم پارێزگایەدا دەستی پێکردووە بەڵام بەشێوازێکی جیدی ئاوڕی لێنەدراوەتەوە.

لە ساڵی ١٣٩٤ بە کردنەوەی چەندین پرۆژەی ئاوی و بەنداو لەم پارێزگایەدا و دروست بوونی چەندین گۆلی دەستکرد ئەم دەرفەتە پتر لە جاران دەستەبەر بووە کە لە پارێزگای ئیلامدا ئەم جۆرە لە وەرزشانە گەشەیەکی تایبەت بە خۆیان ببینن و پارێزگای ئیلام ببێتە ناوچەیەک بۆ پەرەپێدانی ئەم جۆرە وەرزشە ئاوییانە.

بەنداوی سەیمەرە دەرەتانێکی زۆر گەورە بۆ وەرزشە ئاوییەکان و پیشەی گەشتیاری ئاوی

یەکێک لە دەگمەنترین ناوچەکان لە پارێزگای ئیلامدا بۆ گەشەپێدانی وەرزشە ئاوییەکان و هەروەها گەشتیاری ئاوی بەنداوی سەیمەرە لە شاری بەدرە دایە کە سروشتێکی تاقانەی لەم بوارەدا بەدیهێناوە.

بەنداوی سەیمەرە لەم شارەدا و گلدانەوەی ئاوی پشت ئەم بەنداوە کە لە دوو ساڵ لەوە پێشەوە گلدراوەتەوە هەر لە ئێستاشدا یەکێک لە شوێنە مەبەستەکان لە لایەن گەشتیارانەوەیە.

بە گڵدانەوەی ئاوی ئەم بەنداوە لە ئێستادا گۆلێک بە درێژایی پتر لە ٣٥ کیلۆمەتر لە نێوان شارۆچکەکانی بەدرە و سیروان دروست بووە کە خاوەن پتر لە ٢٠٠ کیلۆمەتر کەناری ئاوی زۆر جوانە و لە داهاتوودا دەتوانێت گۆڕانکاریەکی قووڵ لە گەشتیاری پارێزگای ئیلامدا بخولقێنێت.

لە ساڵی ڕابردوو لە چەندین شوێنی بەنداوی سەیمەرەدا لە شاری بەدرە بە هاوکاری فەرمانگەی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری و ڕێکخراوەکانی دیکە، بەلەموانی لەم گۆلەدا ئەنجامدرا و پێشبینی دەکرێت لە نەورۆزی ئەمساڵدا پێشوازیەکی باش لەم جۆرە گەشتیاریە بە تایبەت لە شاری بەدرەدا بکرێت.

وێڕای بەنداوی سەیمەرە لە شارەکانیxadتری ئەم پارێزگایە وەکوو سیروان، ئاودانان، ئەیوان و ناوچەکانیxadتر توانای گەشتیاری ئاوی دروست کراوە.

وەرزشە ئاوییەکان و گەشتیاری گۆلەکان جێی سەرنجی ڕێکخراوی میراتی فەرهەنگی ئیلام

هەر لەم پەیوەندەدا بەڕێوەبەری گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری ئیلام وێڕای ئاماژەدان بە توانا باشەکانی پارێزگاکی ئیلام بۆ گەشتیاری ئاوی وتی: لە بەشێک لە ناوچە مێژوویی و سروشتی پارێزگادا بە مەبەستی کەڵک وەرگرتنی گەشتیاران و میوانانی نەورۆز گۆل و بەندئاوی دەستکرد و کەرەستەکانی پێویست بۆ بەلەموانی و وەرزشە ئاوییەکان دروست کراون.

عەبدۆلمەلیک شەممەزادە وتیشی: ئەم ئامادەکاریانە لە کۆمەڵەی گەشتیاری ئیمامزادە ئیبراهیم قەتال (د.خ)، گۆلە دوانەکەی ئاودانان، سەراوی باخی ئاودانان، گۆلی بەنداوی سەیمەرە، گەرووی سازبەن، گەرووی بەهرام چوبینە و گۆلی بەنداوی کەنگیری ئەیواندا دروست کراون.

ئەو هەروەها وتی: لەم کۆمەڵە گەشتیاریانەدا، پێداویستی پێویست بۆ بەلەموانی بە درێژایی رێگای ڕووبار و گۆلی بەنداوەکان، بەسەر کردنەوەی دیمەن و جوانییەکانی دەوروبەر دەستەبەر کراوە کە بە دڵنیایەوە ساتێکی زۆر خۆش بۆ بنەماڵەکان دروست دەکات.

وەبەرهێنان لە بەشی گەشتیاری ئاوی ئیلامدا زۆر پێویستە

بەڕێوەبەری گشتی میراتی فەرهەنگی، پیشەی دەستی و گەشتیاری ئیلام زیادی کرد: ساڵی ڕابردوو لە پشووەکانی سەری ساڵ و نەورۆز ٣٧٠ هەزار گەشتیار لە پارێزگای ئیلامدا ماونەتەوە کە لە چاو پشووەکانی نەورۆزی ساڵی ڕابردوو ٢٠ لەسەد بەرز بووەتەوە.

هەبوونی توانای سروشتی لە پارێزگای شاخاوی ئیلام و ڕووبار و گۆلەکان لەم پارێزگایەدا ئەگەرچی دەرفەتێکی زێڕینی خستووەتە بەردەست بەرپرسانەوە بۆ گەشەپێدانی ئەم جۆرە لە گەشتیارییەوە وێڕای ئەمە هێشتا پێدوایستی شیاو لەم ناوچەیەدا دەستەبەر نەکراوە و پێویستە کە لە نەورۆزی ئەمساڵدا و هەروەها لە ساڵانی داهاتوودا پلاندانانێکی شیاو لەم بارەیەوە ئەنجام بدرێت.

بانگەهێشت کردنی وەبەرهێنەرانی پاریزگاکانیxadتر و تەنانەت پارێزگای ئیلامیش بە مەبەستی بەشداری لەم کەرتەدا و وەبەرهێنان لەم بوارەدا زۆر رێگاخۆشکەر دەبیت.

کۆدی بابهت: 54375 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۸ | کاتژمێر: 17 : 1

کۆدی بابهت: 54371 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۸ | کاتژمێر: 17 : 15

نوێنەری ئەستەنبوڵ لە مەجلیسی تورکیا:
پەکەکە دیاردەیەکی نێودەوڵەتییە و لە وڵاتانی جۆراوجۆر ئەندامگیری دەکات
بەشی تورکیا- نوێنەری ئەستەنبوڵ وتی: گرووپی پەکەکە کە لەناو تورکیا چالاکی دەنوێنێت دیاردەیەکی نێودەوڵەتییە و لە هوموو وڵاتانی جیهان ئەندامی هەیە.

کوردپرێس: ئەم ئەشکەوتە سەرنج ڕاکێشە کە لە دوای ئەشکەوتی عەلی سەدری هەمەدان دووهەم ئەشکەوتی ئاوی ئێرانە، لە ساڵی ١٣٧٩ وەکوو شوێنەوارێکی سروشتی تۆمار کرا و چووە ناو ڕیزی کۆمەڵە ناوچە پارێزراوەکانی ڕیکخراوی ژینگە پارێزی وڵات.

تایبەتمەندییە ناوچەییەکانی ئەشکەوتی سەهۆڵان

ئەم ئەشکەوتە خاوەن گۆلێکی گەورە و دالانی پێکەوە لکاو بە ئاوێکی زوڵاڵ، مام ناوەندی قووڵایی ئاوەکە ١١ مەتر، پانتایی ٢ مەتر و درێژایی ٢٥٠ مەترە. بوونی ئێستالاکتیکی ئاهەکی دیمەنێکی تایبەتی بە ئەشکەوتەکە بەخشیوە.

ڕووبەری ناوەوەی ئەشکەوتی سەهۆڵان نزیک ٦٠٠ مەتری چوارگۆشە و ناوەوەی بەردی ئاهەکین. بەرزایی بنمیچی ئەشکەوتەکە تا سەر ئاوەکە ٥٠ مەترە و قووڵایی ئاوەکە لە هەندێک شوێن دەگاتە ٣٢ مەتر. جیاوای پلەی گەرما لە دەرەوە و ناوەوەی ئەشکەوتەکە تا ١٠ بۆ ١٥ پلەی سیلیزی دەچێت.

خۆشی و سەرنج ڕاکێشی ئەشکەوتەکە و شینایی دۆڵی سەهۆڵان، ساڵانە گەشتیارێکی زۆر بۆ ئەم ناوجەیە رادەکێشێت. بە هۆی نەبوونی تیشکی خۆر هیچ جۆرە گیایەک لە ناو ئەم ئەشکەوتەدا ناڕوێت.

شوێنەواری سروشتی نیشتمانی ئەشکەوتی سەهۆڵان کە زیاتر لە ٢ هێکتار لە خۆ دەگرێت بە "کونە کۆتر"یش ناسراوە. بەر لەوەی کە شارەوانی مەهاباد ئەم ناوچەیە بکاتە شوێنێکی گەشتیاری و کاتێک کە ئەشکەوتەکە حاڵەتی سروشتی خۆی راگرتبوو ناوەوەی ئەشکەوتەکە هێلانەی شەمشەمە کوێرە و کۆتر بوو کە بە جریوەیان دەنگ بێ دەنگی ئەشکەوتەکایان دەشکاند و بە خێرایی لە ئەشکەوتەکە دەهاتنە دەرەوە و دیمەنێکی سەرنج ڕاکێشی دیکەیان دروست دەکرد.

گەشتیاران و سەردانکەرانی ئەشکەوتەکە دەبێ لە تەنیشت گوندی عیساکەندەوە تێپەڕ بن بۆ ئەوەی بگەنە ئەشکەوت و گوندی سەهۆڵان.

تایبەتمەندییە مێژوویەکانی ئەشکەوتی سەهۆڵان

خەڵکی گوندەکانی دەوروبەری سەهۆڵان باس لە گۆڕگەلێک دەکەن کە ساڵەها حەشارەگەی ئەم خەڵکە لە کاتی هێرشی دوژمنان بوون و ئێساش شوێنەوارێکی ئەوتۆ لەو گۆڕانە کە گوایە لە بەشە وشکەکەی ئەم ئەشکەوتەدا هەڵکەوتوون نەماوەتەوە.

لە دەوروبەری گوندی سەهۆڵان کە بە سەر ئەم ئەشکەوتەدا دەڕوانێت شوێنەواری مێژوویی وەکوو گۆزە، سفاڵی کۆنی سەردەمی ئەشکانی و ئیلخانی دۆزراونەتەوەکە نیشانی کۆن بوونی نیشتەجێبوون لەم ناوچەیەیە.

لەو شوێنەی کە بەشی ئاوی بە بەشی وشکی دەگات لێژاییەکی بەرچاو هەیە کە لە کۆتایی ئەم لێژاییەدا کونێکی تەسک بە قووڵایی ٢٠ تا ٣٠ مەتر هەڵکەنراوە کە بە رای پسپۆڕان سەردەمانێک ڕێگایەکی ون لە نیوان قەڵای سەر کێوەکە و ناوەوەی ئەشکەوتەکە بووە کە بە هۆی جوڵەی زەوی گیراون، دوای ئەوەش دانیشتوانی ناو ئەشکەوتەکە ویستویانە بە دروست کردنی ئەم کونە دیسان ئەم ڕێگایە بکەنەوە بەڵام بە هۆی کەمی ئۆکسیژێن و نەبوونی کەرەستەی پێویست لەم کارەدا سەرکەوتوو نەبوون.

سەبارەت بە قەڵای سەر کێوەکەش دەبێ بڵێین ئێستاش دیوارە بەردینەکانی قەڵاکە هەر ماون و لە تەنیشت ئەم قەڵا بەردینەوە، شوێنەواری بوونی قەڵایەکی دیکەش هەن کە کەرەستەی بە کارهاتوو تێیدا لە جۆری گڵی ناوچەکەن و بە تەواوی لە قوڕ ساز کراون کە ئێستا شتێکی وایان لێ نەماوەتەوە.

بە هۆی هەڵکەوتەی قەڵاکە کە لە سەر کێوەکەیە، دەوروبەری قەڵاکە و قەلای چەکچ لە ڕۆژئاوای گوندەکە و هەروەها قەڵای سارم بەگ لە ڕۆژهەڵاتی شاری مەهاباد دیارن. سەردەمانێک کە مەراغە پێتەختی ئیلخانەکانی مەغول بووە لە بواری سەربازییەوە لە لایەن دەسەڵاتدارانی ئەو کاتەوە گرینگی پێدراوە.

لە مێژووی کوردەکاندا هیچ نیشانەیەک لە ئەشکەوتی سەهۆڵان بەدی ناکرێت

بە ئاورذانەوە لە شێعری شاعێرانی کورد و ئێرانی لە کۆنەوە هیچ ناوێک لەم ئەشکەوتە نەبراوە. لێکۆڵینەوەی ئەشکەوتنشینان نیشان دەدات کە ئەم ئەشکەوتە بە هۆی چالاکی زەوی ناسییەوە بۆ کۆتاییەکانی چاخی کەرتاسە واتە بۆ ٧٠ ملیۆن ساڵ پێش ئێستا دەگەڕێتەوە. ئەم ئەشکەوتە سەد ساڵ لەمەوبەر لە لایەن ژاک دێمۆرگانی فەڕەنسییەوە پشکنین و لێکۆڵینەوەی بۆ کرا. دوای ئەوەش لە ساڵانی شەڕی جیهانی دووهەمیشدا لە لایەن تیمێکی بەریتانییەوە لێکۆڵینەوەی لە سەر کرا و لە مانگی ڕەزبەری ساڵی ١٣٧٣شدا لە لایەن ئەشکەوت ناسانی ئێرانەوە ناسرا.

ئەشکەوتی سەهۆڵان هەزاران گەشتیار وەردەگرێت

دوای ئەوەی کە ئەشکەوتی سەهۆڵان لە ساڵی ١٣٧٦دا کرایەوە، خرایە بە دەستی شارەوانی مەهاباد بۆ ئەوەی کە ئەم ئەشکەوتە بکات بە شوێنێکی گەشتیاری. ئەم ئەشکەوتە لە ئێستادا لە لایەن کۆمپانیای هاوکاری گەشتیاری ئەشکەوتی سەهۆڵان و شارەوانی مەهابادەوە بەڕێوە دەبرێت.

سالانە زیاتر لە ١٥٠ هەزار گەشتیاری ئێرانی و بیانی سەردانی ئەم شوێنە دەکەن.

شیاوی ئاماژەیە کە دوای ئەوەی کە داڵانی ئەشکەوتە تێپەڕ دەکەیت دوای پێوانی مەودایەکی کورت دەگەیە دەریاچەی ئەشکەوتەکە کە بە سواربوونی بەلەم و گەڕان لە ناویدا دەتوانی چێژ لە دیمەنە جوانەکانی ئەشکەوتەکە ببەیت.

کۆدی بابهت: 54365 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷ | کاتژمێر: 17 : 48

درەوشانەوەی تێکواندۆکارانی دیواندەرەیی لە پێشبڕکێکانی پاڵەوانی پارێزگا
بەشی ئێران/ کوردستان- پێشبڕکێی تێکواندۆی پاڵەوانی پارێزگای کوردستان لە ڕیزی تەمەنی کەم تەمەن و میرمنداڵان لە شاری سەقز بەڕێوەچوو.

کۆدی بابهت: 54369 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷ | کاتژمێر: 20 : 59

کۆدی بابهت: 54364 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷ | کاتژمێر: 17 : 40

کۆدی بابهت: 54365 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷ | کاتژمێر: 17 : 48

جێگری سیاسی و ئهمنیی پارێزگاریی کرماشان ههواڵی دا:
کرماشان یهکێک له 5 پارێزگای دیاریکراو له بواری بهرهنگاربوونه لهگهڵ مادده هۆشبهرهکانه
بهشی ئێران/ کرماشان- جێگری سیاسی و ئهمنیی پارێزگاریی کرماشان وتی: کرماشان یهکێک له 5 پارێزگای دیاریکراو له بواری بهرهنگاربوونه لهگهڵ مادده هۆشبهرهکانه .

لاوێکی داهێنەری خەڵکی شاری سەحنە خەڵاتی نیشتمانی ساڵی بردەوە
بەشی فەرهەنگ و هونەر- دانش سەلمانی، لاوی داهێنەری خەڵکی سەحنە توانی خەڵاتی زانستی نیشتمانی فستیڤاڵی شەهیدی ناڤۆکی دوکتۆر ڕەزایی نەژاد لە ساڵی ١٣٩٤ بۆ خۆی مسۆگەر بکات.

کۆدی بابهت: 54348 | بهروار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷ | کاتژمێر: 15 : 37

قوباد تاڵەبانی: پێکهاتهی حکوومهتی ههرێم کۆنه و پێویشتی به نۆژهن کردنهوهیه
بهشی عێراق و ههڕێمی کوردستان -جێگری سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان به ڕاگهیاندنی ئهوهی که بەدەستی خۆمان کێشەی سیاسیمان بۆ خۆمان دروستکرد، دهڵێت: پێکهاته و ههیکهلی حکوومهتی ههرێمی کوردستان ههیکهلێکی کۆنه و پێویستی به نۆژهنکردنهوه ههیه

راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق:
"جگە لەئێران، کەس بەهانای عێراق و کوردستانەوە نەهات"
بهشی عێراق و ههرێمی کوردستان- راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی عێراق وێڕای ئاماژه بهوهی که شەڕی مووسڵ کۆتایی داعش دەبێت، ڕایدهگهیێنێت که پاش داگیرکردنی مووسڵ لەلایەن داعشەوە تا چوار مانگی هیچ وڵاتێک جگە لەئێران، بەهانای عێراق و هەرێمی کوردستانیشەوە نەهات.

هێمن ههورامی له وهڵامی سهرۆکی پهرلهماندا:
ئهگهر ڕێککهوتن نهبوایه گۆڕان پۆستی سهرۆک پهرلهمانی پێنهدهدرا
بهشی عێراق و ههرێمی کوردستان ئەندامێکی سەرکردایەتی پارتی له وەڵامی سەرۆکی پەرلەمانی کوردستان به جهخت کردنهوه لهوهی که ئێمە فراوانتر بیر دەکەینەوە و ئهگهر ڕێککهوتن نهبوایه گۆڕان پۆستی سهرۆک پهرلهمانی پێنهدهدرا ، راشیدەگەیەنێت: "پارتی ئامادەیە بۆ گفتوگۆی بێ مەرج لەگەڵ گۆڕاندا."

داواکاری وهزارهتی پێشمهرگه له ئیئتیلافی نێودهوڵهتی بۆ ڕادهستکردنی دهمامکی دژه کیمیایی
بهشی عێراق و ههرێمی کوردستان- وهزارهتی پێشمهرگهی ههرێمی کوردستان داوای له ئیئتیلافی نێودهوڵهتی دژهداعش کرد که دهمامکهکانی دژه هێرشی کیمیایی داعش ڕادهستی هێزهکانی پێشمهرگه بکات.